Harpuşta nedir? (İnşaat)

Harpuşta nedir? (İnşaat)
Harpuşta nedir? (İnşaat)

Üst yüzeyi açık olan duvarı; don ve yağış etkilerinden korumak için yapılan açık duvar üstleri kaplamasına verilen addır harpuşta.

Kesme taş, beton, alüminyum veya mozaikle yapılır. Artık sektör üzerindeki yeni teknolojiler ile kompozit ve polimer olanları da üretilmiştir.

TÜBİTAK'ın Bilim ve Çocuk dergisine höre harpuşta'nın tarifi; dış etkilere açık duvarların üstünü örten ve yağmur suyu, kar suyu gibi istenmeyen etkilerin yanlara akmasını sağlayan eğimli veya eğri bina bölümüdür.

Harpuştalar özellikle bina çatı parapetlerinde çok kullanılırlar. Yalıtımın yaygınlaşmasıyla beraber birçok çeşidi çıkmış olan harpuşta, son yıllarda sıklıkla binalarda dekoratif olarak kullanılmaya başlanmıştır. Harpuşta beton, prekast, XPS köpük, EPS köpük olarak farklı malzemeler ile üretilmektedir. Şu anda binalarda en çok EPS ve XPS malzemesinden üretilen harpuştalar kullanılmaktadır. Şekilleri U ve L şeklinde çatıdaki parapetin üzerini kapatacak şekilde olur. 

Kâgir bahçe duvarları ve buna benzer açık havada inşa edilen kâgir duvarlar olduğu gibi bırakılacak olursa yağmur ve kar suları yapı elemanının bozulmasına neden olur. Duvar içerisine su sızarak mukavemet azalır. Don tesiri ile çatlamalar oluşur. Tüm bu olumsuzlukları önlemek için duvar boyunca ve en az duvar kalınlığında yapılan 10–15 cm yüksekliğinde ve üst yüzeyi tek tarafa eğimli veya bombeli olarak beton mozaik, kesme taş, tuğla, XPS - EPS köpük ve metal malzemelerle üretilen yapı elemanına harpuşta denir. Harpuşta amacına uygun olarak değişik şekillerde, değişik malzemelerden yapılır. Bunlar inşaat yerinde yapılabildiği gibi dışarıda hazır olarak imal edilip yerine monte de edilebilir. Harpuşta genel olarak XPS köpük, EPS köpük, beton, mermer, mozaik, taş, metal, tuğla gibi malzemelerden yapılırlar. Harpuştalar estetik olarak değişik şekillerde yapılır. Kullanıcının isteğine göre değişik kalıplar hazırlanıp istenilen şekilde üretimi yapılabilir. Bu şekillerden bazıları aşağıda gösterilmiştir.

Harpuştanın amacı nedir?

Harpuştanın yapılış amacı, yapı elemanından su ve nemi en çabuk şekilde, bünyeye girmeden uzaklaştırmaktır. Bilindiği gibi su yapı elemanına zarar verir ve zamanla mukavemetini düşürür. Harpuşta yapı elemanını dış etkilerden de korur. Özellikle yapı elemanının köşelerinde oluşabilecek deformasyonları önler.

Ölçü Alma ve Boyutlandırılması

Ölçü alma işlemi özellikle hazır harpuştalar için önemlidir. Şekil 3.1’de görüldüğü gibi hazır parçaların standart parça, köşe parçası ve bitim parçaları bulunmaktadır. Ölçü alırken bu parçalar göz önüne alınıp harpuşta siparişi ona göre verilmelidir. 

Harpuşta Yapmada İşlem Sırası

  1. Montaj araç gereçleri çalışma alanına getirilmelidir.
  2. Montaj sahası hazırlanmalı ve temizlenmelidir.
  3. Montaj yapılacak yerin ölçüsü alınmalıdır.
  4. Montajı yapılacak yapı elemanı ölçüye uygun imal edilmeli veya ebatlanmalı ve montaj sahasına getirilmelidir.
  5. Montaj için gerekli akrilik veya çimento esaslı yapıştırıcı (harç) hazırlanmalıdır.
  6. Akrilik veya çimento esaslı yapıştırıcı, montaj yapılacak yere mala ile tabaka halinde tüm yüzeye uygulanmalıdır.
  7. Hazır harpuştalar kullanılacaksa, düzlemleri içinde öne ve arkaya hafifçe kaydırılarak sıkıştırılmalıdır.
  8. Taşan yapıştırma harcı spatula veya mala kullanılarak dikkatlice temizlenmelidir.
  9. Montajın düzgün olup olmadığı su terazisi ile kontrol edilmelidir.
  10. Harpuşta parçaları bir araya getirilip sıkıştırıldığında, yapıştırıcı harcın bir kısmı taşma yapacaktır. Bunlar temizlenmeli ve fırça ile düzeltilmelidir.
  11. Montajı yapılan yapı elemanının montaj noktalarının yapının yüzey kaplamasıyla uyumu sağlanmalıdır

Harpuşta nasıl uygulanır?

Öncelikle uygulayıcı firma, çatı parapetinin detaylı ölçü ve çıkıntılarını ölçer ve saçak parapetine uygun ve istenilen modeldeki harpuştanın siparişi veririlir. Harpuşta genelde cephede mantolama yapılıyor ise yapıştırma imalatından sonra yapılır. Harpuşta, mantolama yapıştırma harcı gibi çimento esaslı yapıştırma malzemeleri ile yerine yapıştırılır. Terazide ve aynı kotta olması çok önemlidir. Harpuştanın üzeri çatı deresine doğru meğilli olmalıdır ki yağmur, kar vb. suların üzerinde birikmemesi ve cepheye akması önlensin.
Önemli olan detaylardan biri de harpuştaların birleşim noktalarının eğer malzemesi köpük ise (EPS-XPS) söve tamir harcı dediğimiz sövenin ve harpuştanın üzerindeki kendi malzemesi ile doldurulmasıdır. Eğer ki silikon, harç, yapıştırıcı gibi malzemeler kullanılırsa çok yakın bir zaman içinde birleşim noktalarında çatlaklar görmeye başlanabilir, bu estetik olarak kötü durduğu gibi aynı zamanada su alma sıkıntısı ile bizi karşı karşıya getirebilir.
Harpuştamızı yapıştırıp birleşim yerlerinde tamirlerini yaptıktan sonra geriye sadece harpuştanın istenilen renkte boyanması kalır.

Ek bir bilgi olarak, genelde köpük (EPS-XPS) olan harpuştaları karga ve martılar yiyebiliyor veya gagalayıp deliyorlar. Bu durumu önlemek için imalat sonunda harpuştanın üzerine UV ışınlarına dayanıklı su yalıtım malzemesi sürülür. Bu malzeme sürüldüğünde karga ve martılar malzemeye zarar veremez ve aynı zamanda bu su yalıtım malzemesi (likit membran) ince file ile çatı parapetinden çatı deresine kadar indirilip çatı parapetinde çok kapsamlı bir su yalıtımı önlemi alınmış olunur.

Bugün bir iyilik yap, bu yazıyı arkadaşlarınla paylaş :

BU YAZIYI OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

YORUMLAR

    Bu yazıya daha önce hiç yorum yapılmamış.
    İlk yorumu sen yap!

Yorum yap

Geçersiz bir mail adresi girdiniz. Lütfen tüm zorunlu alanları doldurun. *