Statik proje okumak - Statik proje nasıl okunur?

Statik proje okumak - Statik proje nasıl okunur?
Statik proje okumak - Statik proje nasıl okunur?

Mimari uygulama projesinde kolon, kiriş, merdiven vb. yapı sistemlerini çizgi çizgi belirtmek için statik projeyi doğru okumak gerekir. Bunu en basit başlangıç okuma mantığı olarak, mimari bir kat plani çizimi insanin goz hizasindan kati keserek yukaridan asagiya bakmak kabul edersek Statik proje ise tam tersi yani kesilen kata yukaridan asagiya degilde asagidan yukariya bakmak oluyor.

Kısaca aklınızda kalması için proje okurken mimarlar yukarıdan aşağı bakarlar bu mimari proje okurken ki bakış açısıdır oysa biz inşaatçılar ise aşağıdan yukarı bakarız bu da statik proje okurken ki bakış açısıdır.

Betonarme yapılar için hazırlanan statik projelerde kolon aplikasyon planı, sürekli temel açılımları, kolon düşey açılımları, kiriş açılımları, katların kalıp ve donatı planları bulunur. Statik proje kesitleri ve bu kesitlerin donatılarını basit bir mantıkla üzerinde barındırır. Eğer yaptığınız projeden işçiler hiçbir şey anlamıyorsa siz bu projeyi yapamamışsınız demektir. Sizin yaptıklarınız değil, karşıdakinin anladıkları kadardır o proje. 

Peki statik proje üzerinde yazan terimler ne anlama geliyor? Hemen bundan da bahsedelim. Bir örnek ile açıklayacak olursak, 6(Ø)16/200 için okunuşu şu şekildedir; 

Donatı çapı: 16 mm, Donatı Adedi: 6, Donatı Aralığı ise: 200 mm (20 cm)


Genel Proje okuma

Yapı işlerinde çalışan demirci ustasının, betonarme ve mimari projeyi, kalıp ustasının betonarme projeyi, sıhhi tesisat ustasının tesisat projesini, elektrik ustasının elektrik projesini, kalfanın mimari, betonarme, elektrik ve tesisat projesinin tamamını okuyabilmesi, diğer ustalara anlatabilmesi gerekir. Kalıp ustası kalıp planından döşeme sistemini, döşeme kalınlığını ve kiriş ebatlarını öğrenmeden kalıp işine başlayamaz.

Yine aynı şekilde betonarme projeden donatı çap, adet ve uzunluklarını okuyamayan bir demircinin, demir işlerini yapması mümkün değildir. Bu nedenle proje okuma son derece önemlidir.

Mimari - betonarme proje - elektrik ve tesisat projelerinde ustaların bilmesi, okuması gereken konular, elemanlar, proje üzerinde anlatılacaktır.

1. Yapı genel bilgileri

İnşaat ruhsatı alınmış bir yapının, yapıya başlanmadan önce işveren - taşeron - kalfa ve demir ustasının yapılacak bina hakkında bilgiye sahip olması gerekir. Bu bilgiler tasdikli betonarme projesinin ön sayfasında ve pafta altlarında bulunmaktadır.

Bu bilgilerin öğrenilmesi, yapı için ekip hazırlanması, iş bölümü ve işveren ile yapının taahhüdünü üstlenenler için önemlidir. Proje sayfasında yazılmamış bilgiler kontrol mühendisinden öğrenilmelidir. Binanın projesine uygun yapılması için bu bilgiler doğrultusunda anlaşmalar yapılmalı, yapım esnasında proje dışı malzeme kullanılmamalı ve işçilik hataları olmamalıdır.

Unutmamamız gereken diğer bir konu ise her proje kendi içinde değerlendirilmelidir. Komşu binanın demir, beton malzeme cinsi ile işçilik kalitesi yapılacak bina için emsal teşkil etmemelidir. Bu nedenle yapı genel bilgileri yapıya başlanmadan incelenmelidir.

Proje üzerindeki yapı bilgileri

  • İl — ilçe — mahalle — sokak — kapı no
    ​bina (inşaat) yapılacak yeri, adres olarak tarif eder.
  • Pafta — ada — parsel
    Tasdikli projedeki bu bilgiler, arsanın tapudaki kayıtlarını,
    Diğer bir deyişle tapu dairesindeki paftalarda arsanın yerini belirleyen bilgilerdir.
  • Kat adedi
    Kaç katlı bir yapı olduğunu (bodrum + zemin + normal kat) ifade eder.
  • Yapı sistemi
    Yapılacak yapının taşıyıcı sisteminin malzeme türünü ifade eder (betonarme) (çelik) (prefabrik) v.s.
  • Beton cinsi
    (bs20 — bs25 — bs30 ... V.s.) binada kullanılacak beton sınıfını (c20 — c25 — c30 ...v.s.) gösterir.
  • Demir cinsi
    (ST I) düz demir, (STILI) nervürlü demir olduğunu gösterir.
  • Döşeme sistemi
    Kalıp sisteminin nasıl olduğunun bilinmesini bilgilendirir. (plak - asmolen kirişsiz plak, vs)
  • Temel sistemi
    Temel sistemi hakkında bilgi verir. (münferit - mütemadi - radye vs)
  • Kullanma amacı
    Yapının ne amaçla inşa edileceği hakkında bilgi verir. (konut - iş yeri - mağaza vs)

2. Mimari proje

Kalfa ve ustalar inşaatın her aşamasında mimari projeye bakmak zorundalardır. Mimari ve betonarme proje devamlı birlikte olmak durumundadır. Hatasız bir imalat iki projenin birlikte bakılması gerekli ölçülerin alınması ile mümkündür. Bu nedenle ustaların mimari projeyi de çok iyi okumaları, hangi bilgilerin nereden alınacağını bilmeleri çok önemlidir.

3. Vaziyet planı ve numarataj krokisi

Vaziyet planından aşağıda belirtilen bilgiler alınır.

  • Yapının arsa üzerindeki yerleşim konumu (kuzeye göre)
  • Yapının kat adedi, kat isimleri (kesitten)

Ön bahçe, yan ve arka bahçe çekme mesafeleri,

  • Komşu parselleri ve parsel numaraları
  • Cadde, sokak isimleri
  • Arsa ve bina kitlesinin yola göre kotları
  • Arsa ve kitle ölçüleri
  • Arsada birden fazla blok varsa (toplu konut) bunlar' blok isimleri ve birbirine olan mesafelerini gösterir.
  • İl, ilçe, sokak ve kapı no (yapılacak yapının)
  • Pafta, ada, parseli (yapılacak yapının)

Örnek olarak verilen vazıyet planını inceleyecek olursak:

  • Kesitten inşaatı yapılacak binanın; bodrum, zemin, ı. Kat, 2. Kat olmak üzere toplam 4 katlı olduğu görülmektedir.
  • Arsanın ön ve arka cephe uzunlukları 1180 (1180 cm) dir.
  • Arsanın sol ve sağ derinlik ölçüsü 1820 (1820 cm)
  • Arsanın 9750 sokakta, 8 nolu parsel olduğu, 7 ve 9 nolu parseller ile komşu olduğu görülür.
  • ± 000 binanın inşasında kot alınacak yerı, -2.00 ise (200cm) arka bahçenin yola göre 2.0 m aşağıda olduğunu gösterir.

Numarataj krokisi: yapı katlarının bağımsız bölüm isimleri, kat no'ları ile sokak ve kapı numaralarını gösterir. Projelerde vazıyet planı ile numarataj krokisi bir arada bulunduğu için tapu kayıt bilgilerini ayni paftada görmek mümkündür.

4. Kat planları (mimari)

Yapım sırasında kat planlarına çok sık bakılır. İmalata yön veren birçok bilgi alınır.

  • Pencere genişlik ve yükseklikleri
  • Kapı genişlik ve yükseklikleri
  • İç ve dış ölçüler
  • Mahal isimleri, taban kaplama cinsleri (seramik, parke, vs..) -kotlar (katın veya bir bölümünün kotları)
  • Merdivenin basamak genişliği, uzunluğu, rıht yüksekliği ve merdiven çıkış yönü.
  • Duvar kalınlıkları
  • Bina bitişik taraflarının dilatasyon ölçüsü.
  • Bacalar ışıklıklar ve ölçüleri
  • Tretuvar üst kotuna göre katların taban kotları -bodrum veya zemin katta rampa var ise uzunluğu ve eğimi
  • Çatı planında su toplama yerleri, çatı şekli, eğimi, bacalar ve çatı çıkış boşluklarını görmek mümkündür.
  • Mimari proje de tüm kat planlarına (bodrum, zemin, batar, normal kat, asansör dairesi vs...) Özellikle duvar örme, ve kapı Pencere imalatı öncesi bakılması gerekir.

Sonuç olarak her imalat safhasın da mimari projeye bakılır.

5. Mimari kesit

Mimari projede kesitler kat planları gibi birçok bilgi verir. Kalfa, kalıp ustası ve demirci için kesitler önemlidir. Bir projede en az 2 kesit bulunur . Bu kesitlerden bir tanesi merdivenden geçer. Kesitin geçtiği yerde döşeme şekli, mahal isimleri ile birçok bilgiler alınır.

  • Her katın brüt, net kat yükseklikleri,
  • Kapı, pencere yükseklik ve kotları,
  • Her katın döşeme sistemi (plak, asmolen, vs...),
  • Düşük döşeme var ise ölçü ve kotları,
  • Merdiven kesiti (merdiven plak sistemi ),
  • Döşeme, pencere denizlik vs.. Kotlar,-yol ve tretuvar kotu,
  • Çatı var ise , elemanlarının şekli , ebatları, eğimi, ve kaplama cinsi, baca kotları,
  • Çatı teras ise su ve ısı izolasyonu için malzeme isimleri ile kalınlıkları,
  • Asansör dairesi var ise motor taban kesiti ve kotları,

6. Görünüşler

Binanın projesinde bütün görünüşleri görmek mümkündür.

Yapının ince işleri ile ilgili bilgiler alınır.

  • Yol üstündeki katların tüm görünüşleri, kat kotları
  • Yol altında kat varsa, kesit çizgi ile kotları
  • Cephede kullanılacak malzeme ve renkleri, balkon korkuluklarının görünüşü
  • Yağmur olukları
  • Cephe kapı pencere görünüşleri,
  • Çatı ve baca görünüş ve kotları,
  • Balkon, saçaklarının görünüş ve kotları,
  • Yol ve tretuvar kotları,
  • Yapı bahçeli nizam ise, bahçe kotları,
  • Su basman kotu,
  • Yapının cinsi ve özelliğine göre birçok detayların cephe görünüşleri,


Meslekteki yeni arkadaşlara faydalı olması temennisi ile..


Bugün bir iyilik yap, bu yazıyı arkadaşlarınla paylaş :
Bu yazıdan para kazanabilirsin

BU YAZIYI OKUYANLAR BUNLARI DA OKUDU

YORUMLAR

  1. profilHikmet Yilmaz

    Peki fi 20/15 30 ne demektir. Yardimci olurmusunuz.

    • Hafzullah YILDIRIM

      20 mm çapında 15 cm aralıklarla 30 cm uzunluğunda demek ama yazılışı şu şekilde olması lazımdı Ø20/15 L=30 gibi..

      • samet

        Yanlış okuma senin dediğin o çap20 sıklaştırma bölgesi 15 cm açıkllar 20 cm arayla atılacak demek senin verdiğin bilgi yanlış

      • Hafzullah YILDIRIM

        Eğer senin dediğim gibi olsaydı samet 20/15/30 olurdu. Öyle olsaydı;
        Çap:20mm
        Sıklaştırma bölgelerinde : 15 cm aralıklarla
        Açıklıklarda ise : 30 cm aralıklarla
        Demek olurdu.
        Arkadaş biraz acemice sormuş.

  2. profilfulya emre

    Mrb okumaya çalıştığım projede kolonun yanında daire içine alınmış sayılar var onların ne olduğunu söyleyebilirminiz

  3. profilvolkan hoskal

    Rica etsem projeden kesit almayı gösterebilir misiniz AA KESİTİ BB kesiti videolu anlatım olarak çok sıkıntı yaşıyoruz kesit çıkarmada

  4. profilAli kuş kaya

    20mi demir kalınlığı 15ara ölçüsü 30 adet

  5. profilYıldırım çelik

    12@16 L270 ne demektir. Vs

    • Hafzullah YILDIRIM

      12 tane Ø16 (16 mm çapında), ve L (lenght=uzunluk) 270 cm uzunluğunda demir demektir.

      • İlkay siyahli

        Nervunlu demir tahvili nasıl yapılır mesela q12 yerine q14 kullancam döşemede kaç araya tamam lazım q12 15 araya

      • Hafzullah YILDIRIM

        Fi12 yerine Fi14 kullanmak bu kadar basit olmasın. Şartlar bunu yapmanıza elveriyorsa böyle bir işleme gidebilirsiniz. Hesaplaması donatı alanına göre yapılır.

        Fi12 alanı 113 mm2
        Fi15 alanı 176 mm2

        Şimdi alanlara göre ters orantıyla mesafeler bulacaksın.

        113 mm2 15 cm arayla atılıyorsa
        176 mm2 x cm arayla atılır.

        x=23 cm ara ile atılabilir.

  6. profilKemal önarslan

    Hafzullah bey merhaba...

    Şantiyelerde demir montajı poz numarası sırasıyla mı yapılıyor? Yani ilk olarak 01 poz numaralı demiri koyup daha sonra 02 03 04 diye devam edilerek mi montaj yapılıyor?

  7. profilErdal gayirnal

    Projelere merakliyim

  8. profilkemal

    kolon etre detayinda yazan pi10/15/10/10 ne demek ? Detaylı cevaplar sanırım sevinirim

    • Hafzullah YILDIRIM

      Bahsettiğiniz muhtemelen kolon veya kiriş etriyeleri; 10 mm çapındaki demirin açıklıklarda 12 cm, sıklaştırma bölgelerinde ise 8 cm aralık ile yerleştirileceği anlamına geliyor.

  9. profilOKAN BULUT

    2*1 fi 16 L=1160 2 çarpı 1 ne demek? bu bir kiriş gövde donatısı şimdiden teşekkürler.

  10. profilselen öztürk

    bir merdivenin statik projesinde cfz01, cfz02 fln yazıyo cfz ne demek?

  11. profilhayati göçer

    İyi günler ben statik proje ve mimari proje hakkında soru soracaktım sınav sorumuz bu bizim. Statik ve mimari proje icinde ne var?

  12. profilBahattin değirmenci

    Projede neresinde katın yüksekliği yazıyor

  13. profilMehmet Demirhan

    Merhaba, mütemadi temel olarak bir projenin üstünde MT 80/60/80 gibi bi değer yaziyor. Buradaki sayılar neyi ifade eder?

  14. profilMuhammed Eroğlu

    merhaba, radye temelde Q14/10 ara çok mu sık, bu mümkün müdür?bir iki projede gördümde.

    • Hafzullah YILDIRIM

      Hayır çokta sık değildir, proje bazlı olabilir. Yani zemin mukavemet dağılımı çok dengesiz ise veya yapı önem derecesi çok yüksek ise neden olmasın? 2007 Deprem Şartnamesinde problem olmayacak şekildeki sıklıklarda neden problem olsun ki.

  15. profilBilim

    Sürekli temel kirişinden kolon çıkan yerde fi10/15/10/10 neyi ifade eder?

    • Hafzullah YILDIRIM

      Bahsettiğiniz 10 mm çapında demirin açıklıklarda 15 cm, sıklaştırma bölgelerinde ise 10 cm ara ile uygulanacağı anlamına geliyor.

  16. profilmehmet aymaz

    10fi20L=590cm..okunuşu nedir

  17. profilHİLMİ

    Q8/14/7/8
    bu ne demek arkadaşlar yani şöylemi ; etriye çapı 8mm , ara bölgede 14 cm arayla , alt sıklaştırmada 7 cm , üst sıklaştırma bölgesinde 8 cm mii ?

  18. profilİsa

    Merhabalar asmolen döşeme de proje 20@8/20 cm ara ile ama ustalar toplamda 30 tane demir atmış acaba iki asmolen arası atılan demirler buna dahil mi yoksa bu demirler etriye leri bağlamak için mi atılmış. Bu döşeme üzerinde yazılan demir sayısı sadece asmolen üzerine atılan demirler mi şimdiden teşekkür ederim

    • Hafzullah YILDIRIM

      O asmolende eğer 20 cm aralıklarla 8 mm lik 20 adet demir atılması yazıyorsa projede, gerçekten atılan demirin asmolendeki özellikleri karşılıyor olup olmadığına bakılır. Yani amaç önemli değildir, etriye bağlar, takviye yapar, destek yapar vb. Ama o uzunlukta, o konumda, o sayıda ve o özellikte demir var mı? Varsa problem yok.

  19. profilYilmaz

    Hocam asansör boşluğunda kapı var ama ölçü olarak bilmiyorum diğer katlarda normal bu sadece bodrum kat için dört köşe perde diğer katlarda duvar orulecek iki taraflı perde yani

  20. profilAli Ak

    Hafzullah bey merhaba 2 10 Q 12/20 demir projesi nasıl okunur

  21. profilİbrahim

    Hafzullah bey merhaba
    1 18@12/20 alt/üst ne demektir.
    Kolay gelsin.

  22. profilMurat

    Merhabalar 5 @10/4 adet/m2 anlamı nedir
    İyi çalışmalar

  23. profiliremm

    yarın sınavım var ve autoCAT'te topal pencere nasıl olur bilmiyorum hoca bir kesit verir oradaki topal pencere kısmını nasıl anlarım ?

Yorum yap

Geçersiz bir mail adresi girdiniz. Lütfen tüm zorunlu alanları doldurun. *